پمپ

مکمل پمپ

مکمل پمپ یا Pump Supplement نام یک ماده مشخص نیست؛ بلکه به گروهی از مکمل‌های ورزشی گفته می‌شود که معمولاً با هدف افزایش موقت جریان خون، گشادشدن رگ‌ها و احساس پرشدگی عضلات هنگام تمرین عرضه می‌شوند.

این محصولات ممکن است ترکیبات متفاوتی داشته باشند و دو محصول با عنوان Pump لزوماً فرمول یا اثر مشابهی ندارند.

پمپ عضلانی چیست؟

در تمرین مقاومتی ممکن است عضله به‌طور موقت:

• پرتر
• سفت‌تر
• بزرگ‌تر

به نظر برسد.

این حالت معمولاً:

پمپ عضلانی

نامیده می‌شود.

تغییرات جریان خون، جابه‌جایی مایعات و تجمع برخی Metabolites در عضله می‌توانند در ایجاد این حالت نقش داشته باشند.

Pump معمولاً یک پدیده موقت است.

آیا Pump به معنی عضله‌سازی است؟

خیر.

بزرگ‌تر دیده شدن عضله در زمان تمرین به معنی ایجاد فوری بافت عضلانی جدید نیست.

پمپ عضلانی

و

رشد عضله

دو مفهوم متفاوت هستند.

رشد عضله یک سازگاری بلندمدت است که تحت تأثیر عواملی مانند:

• تمرین مقاومتی
• اضافه‌بار تدریجی
• دریافت پروتئین
• کل انرژی دریافتی
• ریکاوری
• خواب
• ژنتیک

قرار دارد.

بنابراین ایجاد Pump شدیدتر به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که رشد عضلانی بیشتری اتفاق خواهد افتاد.

مکمل‌های پمپ چگونه طراحی می‌شوند؟

بسیاری از محصولات Pump شامل موادی هستند که سازندگان آن‌ها را با هدف اثرگذاری بر:

نیتریک اکسید

جریان خون

گشادشدن رگ‌ها

یا Hydration عضله

در فرمول محصول قرار می‌دهند.

ترکیبات رایج ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• L-Citrulline
• Citrulline Malate
• L-Arginine
• Nitrate sources
• Beetroot-derived ingredients
• گلیسرول
• الکترولیت‌ها
• Betaine
• Agmatine
• ترکیبات دیگر

وجود این مواد در یک محصول به معنی اثبات اثر کل فرمول نیست.

نیتریک اکسید چیست؟

نیتریک اکسید یا NO مولکولی است که در بدن نقش‌های مختلفی دارد.

یکی از اثرات مهم آن مشارکت در تنظیم:

تون عروقی

و گشاد شدن عروق است.

برخی مکمل‌های Pump با این فرض طراحی می‌شوند که افزایش مسیرهای مرتبط با نیتریک اکسید می‌تواند جریان خون را در زمان فعالیت تغییر دهد.

با این حال نتیجه واقعی به ماده، مقدار موجود در محصول، شرایط فرد و سایر عوامل وابسته است.

سیترولین

L-Citrulline یک آمینواسید است که بدن می‌تواند آن را به آرژینین تبدیل کند.

آرژینین نیز در مسیر تولید نیتریک اکسید نقش دارد.

به همین دلیل سیترولین یکی از ترکیبات رایج در محصولات Pump و مکمل پیش از تمرین است.

فرم دیگری که در بازار دیده می‌شود:

Citrulline Malate

است.

این ترکیب از سیترولین و Malate تشکیل شده است.

شواهد سیترولین

از نظر تئوری، افزایش آرژینین در خون می‌تواند به مسیر نیتریک اکسید مرتبط باشد.

اما نتایج مطالعات درباره اثر سیترولین بر عملکرد ورزشی کاملاً یکسان نیستند.

برخی مطالعات نتایج مثبت و برخی نتایج خنثی یا متفاوت گزارش کرده‌اند.

بنابراین وجود سیترولین در یک محصول به معنی تضمین افزایش عملکرد، قدرت یا Hypertrophy نیست.

آرژینین

L-Arginine نیز یک آمینواسید و پیش‌ساز نیتریک اکسید است.

به همین دلیل سال‌ها در بسیاری از مکمل‌های Pump استفاده شده است.

با این حال شواهد مربوط به Arginine Supplementation و افزایش عملکرد ورزشی محدود و متناقض هستند.

طبق اطلاعات NIH، مطالعات آرژینین در بسیاری از شرایط ورزشی اثر قابل‌توجه و ثابتی بر قدرت، عملکرد ورزشی یا Blood Flow نشان نداده‌اند.

سیترولین یا Arginine

اگرچه هر دو ماده با مسیر نیتریک اکسید ارتباط دارند، متابولیسم آن‌ها یکسان نیست.

بخشی از آرژینین خوراکی قبل از ورود به گردش خون متابولیزه می‌شود.

سیترولین می‌تواند در بدن به آرژینین تبدیل شود و به همین دلیل در تحقیقات مربوط به افزایش Plasma Arginine مورد توجه قرار گرفته است.

اما این موضوع به معنی اثبات برتری قطعی هر محصول Citrulline-based برای همه افراد نیست.

نیترات

برخی محصولات Pump از منابع:

نیترات

استفاده می‌کنند.

نیترات می‌تواند در بدن طی مسیرهایی به نیتریک اکسید تبدیل شود.

یکی از شناخته‌شده‌ترین منابع غذایی نیترات:

چغندر قرمز

است.

مطالعات چغندر قرمز و نیترات در برخی فعالیت‌های استقامتی نتایج امیدوارکننده‌ای نشان داده‌اند، اما نتایج را نمی‌توان به تمام ورزش‌ها، تمام افراد و تمام محصولات پودری تعمیم داد.

چغندر قرمز و پمپ

چغندر قرمز به دلیل مقدار نیترات آن در برخی مکمل‌های ورزشی استفاده می‌شود.

با این حال:

پودر چغندر قرمز

عصاره چغندر قرمز

آب چغندر قرمز

و محصولات استانداردشده از نظر نیترات

الزاماً ترکیب یکسانی ندارند.

بنابراین نتایج یک مطالعه روی آب چغندر قرمز را نمی‌توان بدون بررسی ترکیب محصول به هر مکمل حاوی چغندر قرمز تعمیم داد.

گلیسرول

گلیسرول در برخی فرمول‌های Pump به دلیل ارتباط آن با Fluid Retention و آب‌رسانی به بدن استفاده می‌شود.

هدف بازاریابی این ترکیبات معمولاً افزایش مقدار آب نگهداری‌شده در بدن و ایجاد Fullness بیشتر در عضله است.

اما ترکیب محصولات، شکل ماده و مقدار واقعی آن می‌تواند متفاوت باشد.

وجود گلیسرول روی برچسب محصول به‌تنهایی تضمین‌کننده Pump یا عملکرد بهتر نیست.

Agmatine

Agmatine نیز در برخی محصولات Pump و مکمل پیش از تمرین دیده می‌شود.

ادعاهای متعددی درباره اثر آن بر نیتریک اکسید و جریان خون مطرح می‌شود.

با این حال شواهد انسانی مربوط به عملکرد ورزشی Agmatine بسیار محدودتر از تبلیغاتی است که پیرامون آن دیده می‌شود.

بنابراین ادعاهای بازاریابی نباید با شواهد قطعی علمی اشتباه گرفته شوند.

Pump و عملکرد ورزشی

احساس Pump بهتر لزوماً به معنی:

• قدرت بیشتر
• توان بیشتر
• استقامت بیشتر
• عضله‌سازی بیشتر

نیست.

یک فرد ممکن است Pump قابل‌توجهی احساس کند بدون اینکه عملکرد ورزشی او به شکل معنی‌داری تغییر کند.

در مقابل ممکن است عملکرد ورزشی بهبود پیدا کند بدون اینکه Pump شدیدی احساس شود.

این دو مفهوم باید جداگانه بررسی شوند.

Pump و جریان خون

افزایش جریان خون بخشی طبیعی از پاسخ بدن به فعالیت عضلانی است.

عضله فعال به اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارد و سیستم قلبی‌عروقی جریان خون را متناسب با نیاز بافت‌ها تنظیم می‌کند.

مکمل‌های Pump معمولاً تلاش می‌کنند برخی مسیرهای مرتبط با این فرایند را تحت تأثیر قرار دهند.

اما بدن انسان سیستم پیچیده‌ای دارد و نمی‌توان اثر یک مکمل را فقط از یک مکانیسم تئوری پیش‌بینی کرد.

آیا Pump برای رشد عضله ضروری است؟

خیر.

داشتن پمپ عضلانی برای انجام تمرین مقاومتی یا ایجاد رشد عضله الزامی نیست.

تمرین مؤثر می‌تواند بدون ایجاد Pump شدید نیز انجام شود.

محرک‌های مهم رشد عضله شامل عواملی مانند:

تنش مکانیکی

حجم تمرین مناسب

اضافه‌بار تدریجی

و ریکاوری

هستند.

Pump ممکن است یکی از تجربه‌های تمرین باشد، اما معیار مستقیمی برای کیفیت یا نتیجه نهایی تمرین محسوب نمی‌شود.

تفاوت مکمل پمپ و مکمل پیش از تمرین

مکمل پمپ و مکمل پیش از تمرین الزاماً یک محصول نیستند.

مکمل‌ها پیش از تمرین ممکن است موادی مانند:

• کافئین
• بتا آلانین
• سیترولین
• کراتین
• نیترات
• الکترولیت‌ها

یا ترکیبات دیگر داشته باشند.

برخی مکمل‌ها پمپ عمداً:

Stimulant-Free

طراحی می‌شوند و کافئین ندارند.

در مقابل بعضی محصولات Pump ممکن است در یک مکمل پیش از تمرین چندماده‌ای ترکیب شده باشند.

بنابراین نام محصول به‌تنهایی برای تشخیص محتویات آن کافی نیست.

Stimulant-Free به چه معناست؟

اصطلاح:

Stimulant-Free

معمولاً به محصولی اشاره دارد که محرک‌هایی مانند کافئین در آن وجود ندارند.

اما Stimulant-Free به معنی:

بدون عارضه

بدون تداخل

یا مناسب برای همه افراد

نیست.

سایر ترکیبات موجود در فرمول همچنان می‌توانند اثرات فیزیولوژیک داشته باشند.

ترکیبات چندماده‌ای

یکی از مشکلات ارزیابی مکمل‌های Pump این است که بسیاری از آن‌ها:

Multi-Ingredient

هستند.

ممکن است یک محصول هم‌زمان شامل سیترولین، آرژینین، گلیسرول، نیترات و چند ماده دیگر باشد.

مطالعه یک ماده به‌تنهایی نمی‌تواند اثبات کند که ترکیب چندماده‌ای نهایی همان اثر یا همان وضعیت ایمنی را دارد.

همچنین تداخل مواد با یکدیگر همیشه به‌طور کامل مطالعه نشده است.

Proprietary Blend

برخی مکمل‌ها از عبارت:

Proprietary Blend

استفاده می‌کنند.

در این محصولات ممکن است نام مواد مشخص باشد اما مقدار دقیق هر ماده به‌صورت جداگانه اعلام نشود.

در چنین شرایطی ارزیابی علمی محصول دشوارتر می‌شود، زیرا مشخص نیست چه مقدار از هر ترکیب در فرمول وجود دارد.

عوارض احتمالی

عوارض مکمل‌های Pump به ترکیبات موجود در آن‌ها بستگی دارد.

برخی عوارض گزارش‌شده برای ترکیبات رایج می‌توانند شامل:

• ناراحتی گوارشی
• تهوع
• اسهال
• نفخ
• سردرد
• احساس سبکی سر
• تغییر فشار خون

باشند.

وجود یا شدت این عوارض در همه افراد یکسان نیست.

فشار خون

برخی ترکیباتی که بر گشادشدن رگ‌ها یا مسیرهای مرتبط با نیتریک اکسید اثر می‌گذارند ممکن است فشار خون را تحت تأثیر قرار دهند.

این موضوع در افرادی که:

• فشار خون پایین دارند
• بیماری قلبی یا عروقی دارند
• داروهای فشار خون مصرف می‌کنند
• داروهای مرتبط با سیستم قلبی‌عروقی دریافت می‌کنند

می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد.

در چنین شرایطی اطلاعات عمومی مکمل نباید جایگزین ارزیابی پزشک شود.

مشکلات گوارشی

برخی آمینواسید‌ها و ترکیبات موجود در مکمل‌های Pump می‌توانند در بعضی افراد باعث:

ناراحتی گوارشی

شوند.

برای مثال در مطالعات مربوط به سیترولین و آرژینین ناراحتی‌های گوارشی در برخی افراد گزارش شده است.

این مسئله می‌تواند به ترکیب محصول و ویژگی‌های فردی وابسته باشد.

کیفیت محصولات

مکمل پمپ یک فرمول استاندارد و ثابت ندارد.

دو محصول با نام مشابه می‌توانند از نظر:

• فهرست ترکیبات
• مقدار مواد
• شیرین‌کننده‌ها
• Flavoring
• محرک‌ها
• نیترات
• آمینواسیدها
• سایر افزودنی‌ها

کاملاً متفاوت باشند.

بنابراین اطلاعات علمی یک ترکیب را نمی‌توان مستقیماً به تمام محصولات تجاری نسبت داد.

ادعاهای تبلیغاتی

عبارت‌هایی مانند:

EXTREME PUMP

SKIN-TEARING PUMP

MAXIMUM VASCULARITY

NITRIC OXIDE BOOSTER

یا

MUSCLE EXPANSION

معمولاً اصطلاحات بازاریابی هستند.

وجود چنین عباراتی روی بسته‌بندی به معنی اثبات علمی اثر محصول نیست.

Pump و Vascularity

در زمان تمرین ممکن است رگ‌های سطحی در برخی افراد واضح‌تر دیده شوند.

این موضوع می‌تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند:

• جریان خون
• چربی بدن
• ژنتیک
• دمای محیط
• آب‌رسانی به بدن
• نوع تمرین

باشد.

بنابراین میزان Vascularity معیار مستقیمی برای عملکرد یا رشد عضلانی محسوب نمی‌شود.

کیفیت و آلودگی مکمل‌ها

محصولات ورزشی از نظر کنترل کیفیت یکسان نیستند.

در برخی مکمل‌ها احتمال:

• مغایرت محتویات با برچسب محصول
• آلودگی
• ترکیبات اعلام‌نشده
• وجود مواد ممنوعه ورزشی

وجود دارد.

این موضوع برای ورزشکارانی که تحت قوانین Anti-Doping هستند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

چه افرادی باید احتیاط بیشتری داشته باشند؟

ارزیابی مکمل پمپ در برخی افراد اهمیت بیشتری دارد، از جمله افراد دارای:

• بیماری قلبی
• اختلالات فشار خون
• بیماری کلیوی
• بیماری‌های زمینه‌ای
• مشکلات گوارشی
• بارداری
• شیردهی
• مصرف داروهای مداوم
• استفاده هم‌زمان از سایر مکمل‌های مکمل پیش از تمرین

ترکیب چند محصول ورزشی نیز می‌تواند باعث دریافت هم‌زمان مواد مشابه شود.

نکته مهم

مکمل پمپ نام یک ماده واحد نیست و محصولات این دسته می‌توانند ترکیبات بسیار متفاوتی داشته باشند.

موادی مانند سیترولین، آرژینین و نیترات معمولاً به دلیل ارتباط آن‌ها با نیتریک اکسید و جریان خون در چنین محصولاتـی استفاده می‌شوند، اما قدرت شواهد علمی برای همه این مواد و تمام فرمول‌های تجاری یکسان نیست.

همچنین:

پمپ عضلانی ≠ رشد عضله

احساس پرشدگی موقت عضله هنگام تمرین نباید با رشد بلندمدت عضله اشتباه گرفته شود.

این مطلب صرفاً برای ارائه اطلاعات عمومی و مرور مفاهیم و شواهد علمی تهیه شده است و توصیه به مصرف، تجویز مکمل، تعیین مقدار یا زمان مصرف و جایگزین ارزیابی پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه نیست. دمبال درباره نیاز، ایمنی یا مناسب بودن مکمل پمپ برای یک فرد مشخص اظهار نظر نمی‌کند.

منابع برای مطالعه بیشتر

• مکمل‌های ورزشی و عملکرد، دفتر مکمل‌های غذایی NIH: https://ods.od.nih.gov/factsheets/ExerciseAndAthleticPerformance-HealthProfessional/